گفتگو با نخستین رابط ناشنوایان در تلویزیون
۹ سال از نخستین حضور گذشت… 
گفتوگو با فاطمه آقامحمد ـ نخستین رابط ناشنوایان در تلویزیون
«اتحادیه تلویزیونهای جهان بر استفاده از رابط ناشنوایان تاکید دارند»
فاطمه آقا محمد، نخستین رابط ناشنوایان است که ۹ سال قبل در تلویزیون ایران مشغول به کار شد؛ او که در هر چند جملهای که بیان میکند، نام و یاد خدا را به زبان میآورد، در گفتوگویی تلفنی که تا رسیدن به شبکه خبر و حضور در بخش خبری ساعت ۱۶ با خبرنگار ایسنا به طول انجامید، از پیشینهی این حرفه در تلویزیون ایران سخن گفت.
این رابط ناشنوایان همچنین درباره لزوم نهادینه شدن این مقوله در رسانهی ملی جملاتی را بیان کرد و این که به رغم پیشتاز بودن ایران در میان کشورهای همسایه، هنوزهم خلاءهایی در این بخش وجود دارد.
فاطمه آقامحمد ، دربارهی ضرورت نهادینه شدن استفاده از رابط ناشنوایان در برنامههای تلویزیونی خاطرنشان کرد: اتحادیه رادیو و تلویزیونهای آسیا و اقیانوسیه (ABU) و همچنین اتحادیه رادیو و تلویزیونهای اروپا(EBU) بر استفاده از رابط ناشنوایان و زیرنویس در تلویزیونهای دولتی تاکید دارند. البته خوشبختانه افزون بر ۹ سال است که این امر در تلویزیون ما هم دنبال میشود، اما هنوز نهادینه نشده است.
وی ابراز امیدواری کرد که زمانی فرا برسد که رابطههای ناشنوایان بتوانند در نشستی صمیمانه با رییس سازمان صدا و سیما این مقوله را در رسانهِ ملی نهادینه کنند.
فاطمه آقامحمد با اشاره به تعداد انگشت شمار رابطان ناشنوایان در کشور، خاطرنشان کرد: در حال حاضر آموزش رابطان ناشنوایان از طریق فرد به فرد و همچنین از سوی برخی نهادهای غیردولتی(NGO ) مسیر است.
وی در این باره گفت: هنوز هم هر هفته برای دنبال کردن حرفهیی این مقوله، جلساتی را برگزار کرده و مسائل و مشکلات را در این جلسات بررسی میکنیم.
وی در پاسخ به پرسش ایسنا درباره پیشنیه استفاده از رابط ناشنوایان در برنامههای تلویزیونی ایران یادآور شد: این اتفاق برای نخستین بار در مهرماه سال ۱۳۷۷، در شبکه تهران و در زمان مدیریت آقای بهروزمفید تحقق یافت؛ البته پیش از این نیز مسوولان توانبخشی سازمان بهزیستی سعی کرده بودند سازمان صدا و سیما را به استفاده از رابط ناشنوایان متقاعد کنند، اما موفق به این کار نشده بودند.
وی ادامه داد: انتصاب یکی از مدیران سازمان صدا و سیما (آقای جعفرینیا) در سمت مدیر کل حوزه توانبخشی و نفوذی که ایشان در صدا و سیما داشتند، سرانجام باعث شد که در روز ناشنوایان شبکه تهران برای نخستین بار از رابط ناشنوایان در برنامههایش استفاده کند.
به گفتهی این رابط ناشنوایان، در این روز تنها قرار بود استفاده از رابط به اعلام برنامهها محدود شود؛ اما مدیر شبکه تهران با دیدن این برنامه تصمیم گرفتند که در آن روز تمامی برنامهها با حضور رابط ناشنوایان به روی آنتن برود.
وی یادآور شد که در مهر ماه سال ۷۷ که همانند امروز با روز ناشنوایان مصادف بود، و ۱۲ ساعت تمام به عنوان رابط ناشنوایان مقابل دوربین رفت که هنوز هم برای خودش غیر قابل تصور است.
فاطمه آقامحمد با بیان این که در حال حاضر اکثر شبکههای تلویزیونی دنیا برای برخی بخشهای خبری از رابط ناشنوایان استفاده میکنند، خاطرنشان کرد: کشور ایران در بین کشورهای همسایه در این زمینه پیشتاز است؛ البته کشوری مانند ژاپن بسیار از ما جلوتر است.
به گفتهی وی ایران نخستین کشور در سطح جهان بوده که برای سریالها نیز از رابط ناشنویان استفاده کرده است.
وی یادآور شد: این اتفاق برای نخستین بار با سریال «روزگار جوانی» در شبکه تهران به تحقق پیوست.
آقا محمد با اشاره به فقدان استفاده از رابط ناشنویان در برنامههای کودک، تصریح کرد: مدتی این کار در شبکه اول انجام شد، اما برخوردهای سلیقهای باعث شد به ثمر نرسد.
این رابط ناشنوایان با تاکید بر لزوم استفاده از رابط در برنامههای تلویزیونی، استفاده از
زیرنویس را هم برای برخی برنامهها ضروری دانست؛ اتفاقی که به گفتهی وی تا کنون در تلویزیون ما تحقق نیافته است.
وی استفاده از زیرنویس مخصوص ناشنوایان را به انجام کارهای کارشناسی منوط دانست درعین حال افزود: اولویت ما استفاده از رابط ناشنوایان است؛ چرا که برای هر قشر و گروه سنی قابل استفاده است. حالات مختلف چهره رابط ناشنوایان باعث ارتباط رودرو میشود و مفاهیم نیز از این طریق برای ناشنوا قابل درکتر است.
فاطمه آقا محمد در پایان این گفتوگو در پاسخ به این پرسش ایسنا که آیا در حال حاضر تعداد رابطین ناشنوایان در صدا وسیما کافی است، گفت: با توجه به برنامههای موجود این تعداد رابط کافی است؛ اما در تمام دنیا رابط مانند وکیلی است که حل مسائل حقوقی، اجتماعی و غیره ناشنوا را نیز برعهده دارد.
منبع : ایسنا
